2 - چرا از چهارپايان گمراهتر ؟ ! در آيات فوق براى منعكس كردن اهميت مطلب ، نخست مىفرمايد : آنها كه معبودشان هواى نفسشان است همچون چهارپايانند ، بعد از آن ترقى كرده و اضافه مىكند : بلكه از آنها گمراهترند ! شبيه اين تعبير در آيه 172 سوره اعراف نيز آمده است كه درباره دوزخيانى كه به حكم استفاده نكردن از گوش و چشم و عقل خود ، به چنان سرنوشتى گرفتار مىشوند ، مىفرمايد : أُولئِكَ كَالأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ : « آنها همچون چهارپايانند بلكه گمراهتر » ! گرچه گمراهتر بودن آنها اجمالا روشن است ، ولى مفسران بحثهاى جالبى روى اين مساله كرده‌اند كه با تحليل و اضافاتى مىتوان چنين گفت : 1 - اگر چهارپايان ، چيزى نمىفهمند و گوش شنوا و چشم بينايى ندارند ، دليلش عدم استعداد آنها است ، اما از آنها بيچاره تر انسانى است كه خميره همه سعادتها در وجود او نهفته است و آن قدر خدا به او استعداد داده كه مىتواند نماينده و خليفه اللَّه در زمين گردد ، ولى كارش به جايى مىرسد كه تا سر حد يك چهارپا سقوط مىكند ، تمام شايستگيهاى خود را به هدر داده ، و از اوج مسجود بودن فرشتگان به حضيض نكبت بار شياطين سقوط مىكند ، اين راستى دردناك است و گمراهى آشكار . 2 - چهارپايان تقريبا حساب و كتابى ندارند و مشمول مجازاتهاى الهى نيستند در حالى كه آدميان گمراه بايد بار تمام اعمال خود را بر دوش كشند و كيفر اعمال خويش را بى كم و كاست ببينند . 3 - چهارپايان براى انسانها خدمات زيادى دارند و كارهاى مختلفى انجام مىدهند ، اما انسانهاى طاغى و ياغى خدمتى كه نمىكنند هيچ ، هزاران بلا و مصيبت نيز مىآفرينند .